aartsbisdom.be

Religieus, politiek en financieel nieuws

Wegen naar realisatie March 18, 2015

In de strategische diskussie -welke konkrete stappen moeten genomen worden om deze konkrete utopie te verwezenlijken- wordt ondubbelzinnig gebroken met de mythe van de ’Grote Avond’: een radikale maatschappijverandering is geen zaak van een eenmalige staatsgreep en ook niet van een algemene staking. Het is integendeel een werk van lange adem waarbij men, BINNEN én TEGEN de bestaande kapitalistische maatschappij, de aanwezige kritische potentialiteiten zoveel mogelijk tracht te ontwikkelen en voordeel probeert te trekken uit de interne tegenstellingen van het systeem.

Wat dit laatste betreft: het kapitalisme ontwikkelt in haar eigen schoot kiemcellen die in een anti-kapitalistische zin kunnen omgebogen worden. Een voorbeeld: de krisis van het fordistische kapitalisme werd o.m. tweeggebracht door de tayloristische organisatie van het arbeidsproces die elk initiatiefrecht aan de arbeider ontzegde en hem reduceerde tot uitvoerder van monotone en -op zich genomen- zinloze lichaamsbewegingen. In de post-fordistische arbeidsorganisatie maken de arbeiders deel uit van ’autonome werkeenheden’ waarbinnen taakroulatie en kollektieve evaluatiemomenten ingebouwd zijn. Deze kiemen van autonomie kunnen als springplank gebruikt worden om het zeggenschapsrecht van de arbeiders naar andere domeinen uit te breiden. Een tweede voorbeeld: terwijl de ’fabrieks’-dimensie van het kapitalisme er eerder toe neigt om elke vorm van persoonlijkheidsontwikkeling bij de arbeiders in de kiem te smoren, zal haar ’supermarkt’-dimensie een bijna narcistische nadruk leggen op de ontplooiing van individualiteit. De geïndividualiseerde arbeider verkrijgt een eigen autonomie en bewustzijn die -mits de juiste stimulansen- op een bepaald moment kan omslaan in de weigering om nog langer ’perdre sa vie à la gagner’.

Een revolutionaire opheffing van het kapitalisme is slechts mogelijk op basis van georganiseerde netwerken van tegenmachten, geworteld in alternatieve projekten binnen en buiten de arbeidssfeer, die geleidelijk de materiële, institutionele en kulturele voorwaarden van het individuele en kollektieve bestaan gaan inkleuren. Een ’tegenmacht’ vervult een dubbele funktie: enerzijds moet het een alternatieve macht vormen t.a.v. het bestaande (met het gevaar dat het een spiegelbeeld wordt van het bekritiseerde machtssysteem); anderzijds moet het ook een alternatief vormen t.a.v. de klassieke machtsstrukturen (waarbij de maatschappelijke macht teruggegeven wordt aan de burgers en niet langer het exklusieve bezit is van een klubje beroepspolitici die zich institutioneel verschansen in hun ministeries, kabinetten, parlementaire kommissies, enz.).

Bihrs veranderingsstrategie ziet er dan als volgt uit. In eerste instantie proberen de mensen hun strijd in eigen handen te nemen: de aldus in het leven geroepen basiskollektieven federeren zich in autonome netwerken. Vervolgens probeert men dit soort basisexperimenten op een bredere schaal (sektoren, regio’s, naties) te vermenigvuldigen en een werkbare struktuur te geven. Tenslotte wordt aangestuurd op een moment van breuk waarbij de proletarische tegenmacht erin slaagt het bestaande staatsapparaat te ontmantelen en te vervangen. Omdat de revolutionaire beweging er niet op uit is de staatsmacht te veroveren of over te nemen, wordt deze vernietigd en vervangen door zelfbeheerorganen van de burgers die de sturing van het maatschappelijke leven terug in eigen handen gaan nemen. Als we de staat aanvallen moeten we haar in de eerste plaats deligitimeren, d.w.z. haar bestaansrecht in de ogen van de burgers ontnemen (zo kunnen we bijvoorbeeld wijzen op de tegenstelling tussen de etatistische machtsontplooiing en het demokratische principe). In dit verband moet ook een centraal belang toegekend worden aan de principes van de ’geweldloze weerbaarheid’, zonder dat dit een principieel pacifisme impliceert. Geweld moet in ieder geval taktisch goed gepland worden met de morele ineenstorting van de tegenstander als einddoel: net zoals bij Bookchin, mag de staat bij Bihr niet vechten, maar moet zij (uit elkaar) vallen.

 

Comments Off on Wegen naar realisatie
Categories: Uncategorized